استادم می فرمود: بندگی با سه فضیلت : تابندگی ؛ بالندگی و بارندگی نمود پیدا می کند و به فعلیت می رسد. تابندگی و پرتو افشانی که :«کار مردان روشنی و گرمی است»مولانا در غزلی خود را غلام آفتاب می داند و می گوید: چو غلام آفتابم هم از آفتاب گویم نه شبم نه شب پرستم که حدیث خواب گویم غزل:1621

مولانا در ابیاتی از دفتر دوّم مثنوی گوید: ﭼﻮﻥ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻓﮑﺮﯼ ﮐﻪ ﺩﻝ ﺧﻮﺍﻫﯽ ﺳﭙﺮﺩ ﺍﺯ ﺗﻮ ﭼﯿﺰﯼ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﺮﺩ ﭘﺲ ﺑﺪﺍﻥ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﻮ ﮐﺎﻥ ﺑﻬﺘﺮﺳﺖ ﺗﺎ ﺯ ﺗﻮ ﭼﯿﺰﯼ ﺑﺮﺩ ﮐﺎﻥ ﮐﻬﺘﺮﺳﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﮐﻨﯽ ﺍﯼ ﻣﻌﺘﻨﯽ ﻣﯽ ﺩﺭ ﺁﯾﺪ ﺩﺯﺩ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺳﻮ ﮐﺎﯾﻤﻨﯽ دنیا به واقع بازاری به وسعت خودش می باشد و ما همواره و در هر آن در این دنیا در حال دا...

ارسطو در تعریف شعر گوید: شعر آئینه ایست که روبروی طبیعت قرار داده باشند. ( زرین کوب ؛عبدالحسین؛ فن شعر؛ ص 26 ؛ انتشارات امیر کبیر ) استاد دکتر شفیعی کدکنی در توصیف شعر فارسی نویسد :« باید توجه داشت که شعر فارسی را در فاصله سه قرن نخستین یعنی تا پایان قرن پنجم باید شعر طبیعی خواند؛ زیرا با اینکه طبیع...

باد صَبا [نامهای دیگر: باد بَرین ، باد پیش] در اصطلاح قُدما ؛ بادیست صبحگاهی، بهاری ؛ لطیف و خُنَک که از سوی شمال شرقی می وزد. پیشینیان بر این باور بودند که خاستگاه این باد ؛خوشه پروین و منتهی الیه آن ؛ صورت فلکی هفت اورنگ می باشد. در ادبیات فارسی ، باد صبا باعث شکوفایی طبیعت میشود ؛ نسیمی خوش دارد ...

در آفرینش های هنری و از جمله آنها تصویر گریهای شاعرانه ، رنگ ؛ جایگاه مهم و چشمگیری دارد و این در اشعار با درونمایه طبیعت گرایانه نظیر اشعار منوچهری پر رنگتر می باشد . در سروده های حافظ نیز رنگ در بیش از سی مورد با معانی مختلف به کار رفته و ابیات متعددی با توجه به رنگ و آمیختن رنگها با همدیگر آمده ا...

چو غلام آفتابم هم از آفتاب گویم نه شبم نه شب پرستم که حدیث خواب گویم غزل:1621 و در غزلی دیگر خود را غلام ماه می داند و می گوید: من غلام قمرم غیر قمر هیچ مگو پیش من جز سخی شمع و شکر هیچ مگو

اشک حرم نشین نهانخانه مرا زان سوی هفت پرده به بازار میکشی غزل:459 اشکم احرام طواف حرمت میبندد گر چه از خون دل ریش دمی طاهر نیست غزل:70 4_ شهریار به گفته استاد شفی

مولانا در انتهای نی نامه گوید: در نیابد حال پخته هیچ خام پس سخن کوتاه باید والسلام و با این بیت "نی نامه" مثنوی پایان می یابد . در ادامه و بیت بعد که از اینجا مولانا می گوید و حسام الدین چلبی و شاگردانش می نویسند ؛ گوید: بند بگسل باش آزاد ای پسر چند باشی بند سیم و بند زر گوئی در جواب این پرسش مقّدر ...

رسول اکرم (ص ) می فرماید: «أُوتِيتُ جَوَامِعَ الْكَلِمِ» ؛(صدوق ؛ من لا یحضره الفقیه ؛ج1 ؛ص:240) که ناظر به گفتار پُرمایه آن حضرت (ص) با چگالی محتوائی سرشار می باشد. از جمله اين سخنان جامع ، حديث ذيل است : رسول اکرم (ص) فرموده اند : « اَوّلُ العِلْمِ مَعْرفَةُ الجبّارِ وَ آخِرُ العِلْمِ تفویض الاَمْ...

3- عمل نكردن ديگران به مكارم اخلاقي و وضعيت جامعه مجوّز بياعتنايي به گزارههاي اخلاقي نميباشد. اصل مهم ديگري كه در نظام اخلاقي قرآن مورد توجه است اينكه: بياعتنايي افراد جامعه به مكارم اخلاقي مجوّزي براي عدم توجّه به شئون اخلاقي نميباشد ؛ ما مجاز به «همرنگ شدن با جماعت» [که در انگلیسی از آن به When in...

4- اعمال ما بر عقايد ما تاثير گذارند از نظر قرآن «عملكرد» و «عقيده» مباين از هم نيستند كه هيچگونه تاثيرپذيري از هم نداشته باشند بلكه نسبت به هم كنش گري و كنشپذيري دارند. در مسیحیت نیز کسانی مانند پولس [ از مهمترین مبلغان مسیحیت و بنیانگذار الهیات و خداشناسی این دین ] و آگوستین(354_430) [از تأثیرگذار...

5- هر نيكي يا بدي به ديگران اوّلاً و بِالذّات نيكي و بدي به خود ميباشد. قرآن در آيات متعددي براين اصل مهم تاكيد دارد كه نيكي و بدي به ديگران در واقع نيكي يا بدي به خود ميباشد. من اگر به ديگران خوبي ميكنم در واقع به خود خوبي كردهام و بدي نيز اينگونه ميباشد. قرآن مي فرمايد: «إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْ...

6- خود را تافتهاي جدا بافته در ميان ديگران ندانيم: اصل ديگر در نظام اخلاقي قرآن، اين است كه : خود را در ميان ديگران تافتهاي جدا بافته وچند سر و گردن بلندتر از آنها نپنداريد . برای خود جایگاه منحصر به فرد قائل نشوید . به گونهاي زندگي كنيد كه نزد خداوند بهترين باشيد آنگونه كه اميرالمؤمنين(ع) در دعاي ك...

از نگاه حافظ آدمی دو گناه غیر قابل اغماض دارد: مردم آزاری و ریاکاری ! در ارتباط با آزار خلق گوید: آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است با دوستان مروت با دشمنان مدارا غزل:5 فرض ایزد بگزاریم و به کس بد نکنیم وان چه گویند روا نیست نگوییم رواست

7- تا به مطلبی علم نداريد آن را نپذيريد و از آن پيروي نكنيد و پس از برخوردار شدن از علم و ثابت شدن استدلالي حقانيت آن، از پذيرش استنكاف نورزيد: اصلاً ديگر نظام اخلاقي قرآن، توجّه به اين امر مهم ميباشد كه تا وقتي به صورت برهاني و استدلالي به حقانيت مطلبي نرسيدهايم كوركورانه از آن تبعيت نكنيم و پس از ...

قاعده طلایی یا قاعده زرین «golden rule »اصلی اخلاقی است که دو فضیلت ذیل را بیان میکند: الف: شخص به گونهای با دیگران رفتار کند که دوست دارد دیگران در شرایط مشابه با او آنگونه رفتار کنند [شکل مثبتِ قاعده] ب : نباید به گونهای با دیگران رفتار کند که دوست ندارد آنگونه با او رفتار شود [شکل منفی و منعیِ قا...

8- توجّه به اين نكته كه ما در زندگي تنها هستيم: اصل ديگرِ نظام اخلاقي قرآن اين ميباشد كه ما در زندگي تنها هستيم. تنهائی اقسام و گونه های متعددی دارد و یکی از فلاسفه چهل و پنج گونه آنرااحصاء نموده است . اوّلین و واضحترین قِسم تنهایی : تنهایی فیزیکی است به گونه ای که فرد در گستره ادراکات حسی خود انسان...

خداوند در سوره حج می فرماید:« وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ . لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ ۖ فَكُلُوا مِنْهَا وَأَط...

هرچند شناخت سزامند مقام والای حضرت علی (ع) و شناساندن آن، جز برای معصومین علیهم السلام مقدور نیست ؛ شخصیتی مانند ایشان را باید رسول اکرم (ص) امامان و یا خود حضرت(ع) معرفی کند، چنان که رسول اکرم (ص) خطاب به امیرمومنان (ع) میفرمایند: غیر از خدا و من، کسی تو را آن گونه که شایسته است، نشناخت، "ما عرفک

در نوشتار ذیل که در بیست بند نوشته شده ؛ به شب قدر بیشتر از منظر انفسی نگاه شده تا آفاقی و تقویمی. بر این است که آنچه در این شب اتفاق می افتد معطوف به جان بنده روزه دارست و اینکه: "عید هر کس در درون وی بود" شب قدر سکوئی برای اوج گرفتن و آسمانی شدن انسان است و فرصتی برا