یادداشتهای تلگرامی (17) تأمّلات مارکوس أورِليوس

تأمّلات (Meditations) مجموعهای از دیدگاههای مارکوس أورِليوس آنتونیوس (121_180 م) فیلسوف رواقی و از امپراتوران روم [شانزدهمین امپراتور] در سده دوم میلادی است که ظاهرا در سالهای ۱۷۰ تا ۱۸۰ میلادی در قالب نوشته هایی کوتاه در ارتباط بااصول اخلاق دربارهٔ فلسفه و رواقی گری به زبان يوناني نوشته و در ۱۲ بخش تنظيم شده است.این کتاب [که ظاهرا تنها اثر مکتوب بازمانده از أورِِليوس می باشد] توسط : شیرین مختاریان و مهدی باقی ترجمه شده و نشر نی چاپ و منتشر کرده است . همچنین ترجمه دیگری از این کتاب توسط عرفان ثابتی صورت گرفته و نشر ققنوس منتشر نموده که ترجمه دوّم از اقبال بیشتری برخوردارست . وی در این کتاب از فضیلتهائی مانند خِردورزی، عدالت پیشگی ، شكيبايي ؛ ميانهروي و... یاد می کند و سخن می گوید.

با وجود تاثيرپذيري مارکوس أورِليوس از افكارِ افلاطون ، هراكليتوس و كلبيون وی چنانکه گفته شد : به عنوان يك فيلسوفِ رواقي شناخته مي شود که محبوبیت زیادی میان مردم روم داشت و بخاطر تعلق خاطرش به فلسفه ؛ او را آرزوی برآورده شدهِ افلاطون میدانستند ؛ هرچند وی چندان علاقه ای به طرح مدینه فاضله افلاطون نداشت.

دیدگاه اصلی وی پیوستگی فرد با کل عالم بود و از نظر وی تنها همین امر است که به زندگی آدمی که چنین بی قرار و ناپایدار است معنی می دهد. او خود را شهروند عالم تلقی می کرد و خود را دارای دو وطن می دانست: « از آن حیث که انسانم جهان را وطن خود می شمارم و از آن حیث که نام من مارکوس أورليوساست ؛ وطنم روم است ! می دانم تنها چیزی نیکوست که به این هر دو وطن سود رساند.»

کتاب تأمّلات در عین کم حجم بودن ؛ سرشار از گزین گویه های ارزشمندست که ذیلا سه توصیه کاربستی از آنها آورده می شود:

بدان که دیگران فقط اگر و فقط اگر به آنها اجازه دهید ؛ می توانند باعث رنجشتان شوند به خاطر بیاورید آخرین باری که دوست ؛ آشنا یا غریبه ای به شما توهین کرد و شما را ناراحت و رنجور کرد؛ شما تصمیم گرفتید که کلمات شخص مذکور ؛ شما را برنجاند به جای اینکه تصمیم بگیرید او را نادان و جاهل بدانید.

مساله این است که واقعاً انسان خوبی باشیم ! نه آن که دادِ سخن بدهیم که انسان خوب باید چنین و چنان باشد.

اگر زمانی در دلت نسبت به کسی احساس ؛ عصبانیت و نفرت کردی و خواستی تلافی کنی ؛ یکی از بهترین راه های تلافی کردن این است که سعی کنی مثل او نباشی .

+ نوشته شده توسط سیامک مختاری در شنبه بیست و نهم مهر ۱۳۹۶ و ساعت 18:44 |